28. edizioa

Aurkezpena

ALICE GUY (1873-1968) zinemagile frantziarrak 1896an zuzendu zuen fikziozko lehen filma (El hada de las coles izenekoa), Gaumont estudio mitikoen zuzendari artistikoa zela, eta Estatu Batuetara joan baino apur bat lehenago —bertan finkatu zuen bere irudia XX. mendearen hasapenetan loratzen ari zen entretenimenduaren industriaren izen garrantzitsu gisa—, nekez imajinatu ahal izan zuen bere lanaren zatirik handiena galduko zela (kalkuluen arabera, genero guztietako ia 1.000 lan ekoiztu zituen, melodramatik hasita westerneraino) edo bere izena kontakizun ofizial baten bazterretan geratuko zela, eta azken urteetan baino ez dela zuzendu iraun larri hori. Izan ere, ez gara abenturazale baten buruz ari, historian Lumière anaien maila berean leku bat hartzeko meritu handiak egin zituen emakume bati buruz ari gara, eta aitzindari deitzea oso motz geratzen zaio. Hori dela eta, bat egiten dugu emakume aske baten jaiotzaren 150. urteurrenaren ospakizun-ekitaldiekin; izan ere, mendeetako emakumeen lorpenak jasan duten tratu txarraren adibide da, eta azken aldiko garaipen txiki batzuen irudipena gorabehera, benetako berdintasunetik aldentzen gaituen arrakala izugarria gogorarazteko balio digu. Berdintasun hori, orain ere, mehatxupean dago, adimen artifizialek dakarten genero-joera dela-eta.

Alice Guy da 28. edizio honen inspirazioa, eta haren argia kartel baten irudietatik proiektatzen da. Kartel hori artisau moduan pentsatu eta landu da, eta asmo handiko jarduera-programa baten sarrera da. Programa horretan, tailerrak, erakusketa bat, zuzendariekin topaketak, mahai-inguruak eta izen handiko jaialdietan (Cannes, Locarno, Berlin, Seminci eta Zinemaldia, besteak beste) parte hartu duten film luzeen multzo handi baten erakustaldia biltzen dira.

Egitaraua

Astelehena, urriak 16

Las buenas compañías — 19:00, BilbaoArte · Doako sarrera
Silvia Munt · Espainia, 2023 · 93 min · Gidoia: Silvia Munt, Jorge Gil Munárriz
1976ko uda. Beak 16 urte ditu, eta herrialdean zehar dabiltzan aldaketa-aireekin bat egiten du; emakume-talde batekin lankidetzan aritzen da kausa feminista ikusarazteko eta abortatzeko eskubidea onartzeko. Odolean sentitzen duen errebeldia bere barne mundua nahastuko duen ustekabeko sentimendu batekin nahastuko da. Hilabete hauetan zehar, Beak oso adiskidetasun berezia izango du Mirenekin, bera baino zertxobait zaharragoa eta familia onekoa. Bere konpromiso politikoak eta Mirenekin duen harremanak bere bizitzaren mugarri izango den etapa bihurtuko dute uda hori.

Asteartea, urriak 17

Todas las Alices / Alice guztiak — 18:30, Bizkaiko Batzar Nagusien Aretoa · Doako sarrera
Nuria Vidal idazle eta zinema kritikariak emandako hitzaldia.
Alice Guy-ren biografiaren errepasoa (Saint-Mandé, 1873ko uztailaren 1a – Wayne, New Jersey, 1968ko martxoaren 24a): ekoizlea, zuzendaria, muntatzailea, frantziarra, amerikarra, emaztea, emakume librea...; zinemaren jatorrian funtsezkoak izan ziren beste emakume batzuk erakutsiko dizkigu.

Blue Black Permanent — 19:00, BilbaoArte · Doako sarrera
Margaret Tait · Erresuma Batua, 1992 · 86 min · Gidoia: Margaret Tait
Edinburgo, 90eko hamarkada. Margaret Tait zinemagile eta olerkariaren lehen film luzeak Barbara Thorburnen istorioa kontatzen du, baita bere amaren heriotza misteriotsuarekin adiskidetzeko egin zuen borroka ere.

Asteazkena, urriak 18

Diabolo Menthe — 19:00, BilbaoArte · Doako sarrera
Diane Kurys · Frantzia, 1977 · 93 min · Gidoia: Diane Kurys
1963ko udazkenean, Ana bihurtzen ari da. Parisen bizi da amarekin eta ahizpa zaharrenarekin, Frédériquerekin. Udatik itzuli berri dira hondartzara aitarekin. Eskola hasten da. Frédériquerentzat bere lehen maitasun serioaren urtea da, politikan lehen aldiz sartu zenekoa, gizon nagusi batekin lehen musua eman zionekoa, eta adiskidetasunaren lehen porrota balioen gainetik. Anak gertutik begiratzen dio arrebari, eta bere lehen aldia da mutilekin hitz egiten ikastea, irakasle bidegabeekin lan egitea eta arazoetan sartu ondoren amarekin gauzak konpontzea.

Osteguna, urriak 19

Saio berezia: Film laburrak femeninoan — 19:00, BilbaoArte · Doako sarrera
Gonbidatua: Paula Iglesias (Hondarrak)

Emakumeek zuzendutako eta Espainiako ekoizpeneko film laburren programa, TRAMAk (Emakumeek egindako zine, bideo eta multimediako erakustaldien koordinatzailea) urtero deitzen duena.

• Alegre y olé — Clara Santaolaya · Espainia, 2023 · 19 min
• Anatomía dunha serea — Adriana Páramo · Espainia, 2023 · 14:55 min
• Harta — Júlia de Paz · Espainia, 2021 · 23:19 min
• Hondarrak — Paula Iglesias, Marta Gómez · Espainia, 2022 · 15:22 min
• La loca y el feminista — Sandra Gallego · Espainia, 2020 · 13 min

Astelehena, urriak 23

Tailerra: Léelas como una chica
BBK Kuna Aretoa, Urazurrutia 3 (Bilbo) · Urriak 23, 24 eta 25, 18:00etatik 20:00etara · Inskripzioa: 20 €
Genero ikuspuntutik analisi zinematografikoko tailerra. Déborah García eta Tania López arte-historialariek eta kultura-kritikariek emana.

Osteguna, urriak 26 — Sala BBK

Inaugurazio-ekitaldia — 19:00 · Doako sarrera
Simone de Beauvoir Sariaren banaketa: Silvia Munt

Silvia Munt. Zinema, antzerki eta telebistako aktore eta zuzendaria, Bartzelonan jaioa, 1957ko martxoaren 24an. Londresko Royal Balletek dantza klasikoko dantzari gisa titulatu badu ere, Shakespeareren El sueño de una noche de verano lanarekin 1977an antzerkian egin zuen debutak antzezpenaren aldorra bideratu zuen artistikoa. Urtebete geroago, Francesc Bellmunt-en La orgía bere lehen filmean parte hartu zuen, eta 1982an ezagutarazi zen La plaza del Diamante-n Colometaren papera antzezteaz. Aktore Protagonista Onenaren Goya saria irabazi zuen Alas de Mariposa (Juanma Bajo Ulloa, 1991) filmean egindako lanagatik. Laia bere lehen film laburrarekin hasi zen zuzendari gisa, eta haren atzetik Gala (2003) edo Pretextos (2008) etorri ziren. Las buenas compañías (2023) bere azken film luzea da.

The Bride — 19:15 · Doako sarrera
Myriam U. Birara · Ruanda, 2023 · 73 min · Gidoia: Myriam U. Birara
Tutsien aurkako genozidioa gertatu eta urte gutxira, Eva izeneko neska gazte batek medikuntza ikastearekin amets egiten du. Baina orduan gizon talde batek bahitzen du, geroago Guterura izeneko ezkontza erritu tradizional baten parte bihurtzen da. Egoera berria onartzera bultzatzen duten izeba kontserbadoreek abandonatuta sentitzen direlarik, Evak bere errealitate berria onartu behar du orain, Silas nahi ez duen senarrarekin eta bere lehengusuarekin, zeinarekin adiskidetasun sakon eta atsegina duen.

Ostirala, urriak 27

Zineaz hitz egiten: Andrea Jaurrieta — 18:30, Bizkaiko Batzar Nagusien Aretoa · Doako sarrera
Andrea Jaurrieta gidoilari eta zuzendariarekin solasaldia.
Moderatzailea: Ana Hormaetxea (gidolaria). EHGEP - Euskal Herriko Gidoilarien Elkarte Profesionalarekin lankidetzan.

El sueño de la sultana — 19:45, Golem Alhóndiga Zinemak · Doako sarrera Bizkaiko Batzar Nagusien Aretoa / Golem Alhóndiga sarrera: 4 €
Gonbidatuak: Izibene Oñederra, Begoña Vicario
Isabel Herguera · Espainia, Alemania, India, 2022 · 86 min · Gidoia: Isabel Herguera, Gianmarco Serra
1905ean Bengalan idatzitako zientzia-fikziozko ipuin feminista batek inspiratuta, Inések iniziazio-bidaia bati ekingo dio Indian barrena, Ladyland emakumeen lurralde utopikoaren bila.

Larunbata, urriak 28

Tótem — 19:45, Golem Alhóndiga Zinemak · Sarrera: 4 €
Lila Avilés · Mexiko, Danimarka, Frantzia, 2023 · 95 min · Gidoia: Lila Avilés
Sol, zazpi urteko neskato bat, aitarentzat prestaren ari diren ezusteko festa batean laguntzen ari da aitonaren etxean. Egunak aurrera egin ahala, giro arraro eta kaotikoa nagusituko da apurka-apurka, eta familia lotuta mantentzen zuten zimenduak hautsiz joango dira. Solek ulertuko du bere mundua aldaketa handi bat izatear dagoela, bizitza ospatzeko misterioari bidea irekiko dion aldaketa handi bat.

Igandea, urriak 29

Tiger Stripes — 19:45, Golem Alhóndiga Zinemak · Sarrera: 4 €
Amanda Nell Eu · Malasia, 2023 · 95 min · Gidoia: Amanda Nell Eu
Zaffan 12 urteko neskatoa pubertaroaren aurka borrokatzen da bere fisikoari buruzko sekretu beldurgarri bat aurkituz. Saihestezina ezkutatu nahi duenez, lagunak benetan nor den jakiten saiatzen dira, eta horregatik erasotzen diote. Bere komunitateak ere erasotua, Zaffran laster konturatuko da bere benetako ni besarkatzea dela agian bere askatasunerako erantzun bakarra.

Astelehena, urriak 30 — Sala BBK

Ava — 18:00 · Doako sarrera · Gonbidatua: Mabel Lozano
Mabel Lozano · Espainia, 2023 · 18 min · Gidoia: Mabel Lozano, Isabel Peña
Ava institutura joateko metroa hartzen duen nerabe bat da. Mariak eguna zer moduz joan zaion galdetzeko deitzen dionean, alabaren mugikorra itzalita dago. Ava ez zen inoiz institutura iritsi goiz hartan. Norbaitek metroan harrapatu zuen.

El proxeneta. Paso corto, mala leche — 18:00 · Doako sarrera
Mabel Lozano · Espainia, 2018 · 78 min · Gidoia: Mabel Lozano, Alicia Luna
El proxeneta-k ezkutuko mundu bat erakusten dio gizarteari: sexua, ustelkeria, hilketak, gizakien salerosketa, diru garbiketa, bahiketak, estortsioak. Borreroz betetako mundu bat, izkinatik bueltan daukaguna.

Mahai-ingurua: Sexu-indarkerien aurkako psikologia. Prostituzioa eta sexu-esplotaziorako gizakien salerosketa — 19:30, Sala BBK · Doako sarrera
Parte-hartzaileak: Vicenta Alonso de la Cruz (Bizkaiko Psikologoen Elkargo Berdintasun Batzordeko koordinatzailea) eta Mabel Lozano.
Moderatzailea: Ana Gutiérrez. Bizkaiko Psikologia Elkargorekin lankidetzan.

La chimera — 19:45, Golem Alhóndiga Zinemak · Doako sarrera Sala BBK / Golem Alhóndiga sarrera: 4 €
Alice Rohrwacher · Italia, Frantzia, Suitza, 2023 · 133 min · Gidoia: Alice Rohrwacher
Mundu guztia amets baten atzetik dabil, baina inoiz ez du lortzen. Batzuentzat diru erraza da, beste batzuentzat iraganeko maitasuna bilatzea da... Tirreno itsasoaren ondoan dagoen bere hiri txikira itzulita, Arthurrek bere Tombaroli-ren banda aurkitzen du, hilobi etruriarren eta mirari arkeologikoen arpilatzaileak. Arthurrek bere lagun gaizkileen zerbitzura jartzen duen dohain bat du: hutsa senti dezake.

Asteartea, urriak 31

La imatge permanent — 19:45, Golem Alhóndiga Zinemak · Sarrera: 4 €
Laura Ferrés · Espainia, 2023 · 94 min · Gidoia: Laura Ferrés, Carlos Vermut, Ulisses Porra
Hegoaldeko herri batean, Antonia, ama nerabe bat, gauaren erdian desagertzen da. Berrogeita hamar urte geroago, eta kilometro asko iparraldera, Carmenek, casting-zuzendari barnerakoi batek, hiriz aldatu ondoren bere oroitzapenak kontatzen dituzten pertsonak aurkitu behar ditu. Bila ari den bitartean, Carmenek Antonia ezagutuko du, bere bakardadea inbaditzen duen emakume oldarkorra. Nork esan zuen denborak zauri guztiak sendatzen dituela?

Erakusketa

Menderakaitzak: emakume zinemagileen genealogia bat — Metro Bilbao, Indautxuko geltokia (Urkixo irteera) · Urriaren 16tik 31ra
Zinemakumeak gara! Bilboko Metro Bilbaoko Indautxu geltokian 9 panel jarri ditu ikusgai, Alice Guy zuzendari frantziarraren jaiotzaren 150. urteurrena ospatzeko. Hori dela eta, urriaren 16tik 31ra bitartean, Indautxu geltokiak Menderakaitzak: emakume zinemagileen genealogia bat erakusketa hartuko du, Zinemakumeak gara! elkarteak antolatuta, BBK Fundazioaren babesarekin eta Metro Bilbaoren laguntzarekin.

Luzapenak

• Azaroak 2, 19:00, Basauri Social Antzokia — Un amor (Zuz.: Isabel Coixet)
• Azaroak 3, 18:30, DOCK Cine Bollonti — Las buenas compañías (Zuz.: Silvia Munt)
• Azaroak 9, 19:00, Néstor Basterretxea Aretoa — Saio berezia: Film laburrak femeninoan
• Abenduak 16, 10:30, Joker gunea — Haurrentzako animazio-tailerra. Irakaslea: Mugigeldi

Las buenas compañías
Silvia Munt · Espainia, 2023 · 93 min · Gidoia: Silvia Munt, Jorge Gil Munárriz
1976ko uda. Beak 16 urte ditu, eta herrialdean zehar dabiltzan aldaketa-aireekin bat egiten du; emakume-talde batekin lankidetzan aritzen da kausa feminista ikusarazteko eta abortatzeko eskubidea onartzeko. Odolean sentitzen duen errebeldia bere barne mundua nahastuko duen ustekabeko sentimendu batekin nahastuko da. Hilabete hauetan zehar, Beak oso adiskidetasun berezia izango du Mirenekin, bera baino zertxobait zaharragoa eta familia onekoa. Bere konpromiso politikoak eta Mirenekin duen harremanak bere bizitzaren mugarri izango den etapa bihurtuko dute uda hori.

Un amor
Isabel Coixet · Espainia, 2023 · 93 min · Gidoia: Isabel Coixet, Laura Ferrero
Hiriko bizimodu estresagarritik ihes egin ondoren, Nat, 30 urteko landetxe txikian babesten da, landa-eremuetako Espainia sakonenean. Kaleko txakur bat duen landetxe batean, neska gaztea bere bizitza bideratzen saiatuko da. Etxea alokatzen dion pertsonaren etsaitasunari eta herriko biztanleen mesfidantzari aurre egin ondoren, Nat behartuta dago bere bizilagun Andreasek egiten dion sexu-proposamen kezkagarri bat onartzera. Pasio obsesibo eta gainezkakoa sortuko du topaketa bitxi eta nahasi honek, eta Nat erabat bilduko duena eta bere ustez den emakume mota zalantzan jarriko duena.