26. edizioa

Aurkezpena

Duela urtebete pasatxo, ziurgabetasun giroan bizi genituen data hauek, baina gure 25. urteurrenak bultzatuta. Murrizketak murrizketa, erakusketa arrakastatsua izan zen, eta agerian geratu zen Kultura beti dela eta izango dela babeslekurik onena krisi garaietan.

Horregatik gaude hemen, beste behin ere, emakumeek zuzendutako zinema ikusarazteko; izan ere, Julia Ducorneau, Audrey Diwan, Maria Speth eta Alina Grigore bezalako zinemagileek nazioarteko zirkuituko jaialdi garrantzitsuenen palmaresa lortu dute, eta horrek agerian uzten du garrantzitsua dela hautaketa-prozesuetan genero-ikuspegia instituzionalizatzea, 2021eko mugarriak ez daitezen izan koiuntan komisioaren ondorio edo egoera onen ondorio. Aldatu egin behar da eta egitura goitik behera irauli. Datuak tematiak dira, eta azkenaldiko pozek ezin digute ahaztu desberdintasuna den sektorearen errealitatea: datu gisa, inola ere ez anekdotikoa, hirugarren urtea da Espainiako Akademiak emakume batek zuzendutako film bakar bat ez duela Oscarretan lehiatzeko aurrez aukeratu. Hautagaien artean Ainhoa Rodríguez eta Clara Roquet egon daitezke, besteak beste, erakusketa bisitatuko duten zuzendarietako bi, Malagoko Zinemaldian eta Canneseko Kritikaren Astean parte hartzera eraman dituzten prima-operak Bilbon estreinatzeko.

Gonbidatuen zerrenda zabaltzeko, Rosa Maria Rodríguez Magda pentsamendu garaikidean eta feminismoan aditua den filosofoa, Lara Izagirre euskal zuzendaria eta Neus Sabaté ikertzaile kataluniarra izango dira bertan, eta Larisa Shepitko zinemagile errusiarrari eskainitako zikloa itxiko dute, Julia Juaniz muntatzaile nafarra eta Lola Salvador Maldonado idazle eta gidoilaria omenduko dituen edizioan.

Urriaren 18an egongo gara zuen zain Sala BBK-an. Bertan, Laura Sam poetak 2 astez luzatuko den egutegi bat irekiko du, Bilboko hainbat gunetan, «Arde la palabra» izenburua duen ahozko poesiako ikuskizun batekin.

Egitaraua

Astelehena, urriak 18 — Sala BBK

Arde la palabra: Ahozko poesia eta Spoken Word Laura Samekin — 19:00 · Sarrera: 4 €
Laura Sam (1989, Murtzia) Arte Ederretan lizentziaduna da Euskal Herriko Unibertsitatean. Bere ibilbide profesionala poesiari lotuta dago, idatzizkoari zein ahozkoari. Bere testuak errezitaldietara eta lehiaketetara eramaten hasi zen eta lekua egin zuen tokiko panoraman. 2014an Spoken Word Bilbo sortzen du. Bilboko Arte Ederren Museoarekin kolaboratzen du artista gisa, eta, hala, adierazpen poetikoko tailerrak ematen ditu. Bi liburu argitaratu ditu. 2021ean, bere musika-proiektua aurkeztu du, Juan Escribanorekin batera, non poesia eta rap-a uztartzen dituzten.

Simone de Beauvoir Saria: Julia Juaniz — 19:45 · Sarrera: 4 €
Saria jaso ostean, bere ibilbide zinematografikoari buruz hitz egingo du Marian Gerrikabeitia zinemagilearekin.

Julia Juaniz (Arellano, 1956), 1990az geroztik muntatzailea eta hainbat zuzendarirekin lan egin du, bestealk Basilio Martín Patino, Víctor Erice, Carlos Saura, Mercedes Álvarez, Daniel Calparsoro, Alberto Morais eta Paula Cons. Film laburrak ere zuzendu eta idatzi ditu, gidoien muntaketako eta analisiko irakaslea da, argazkiak, argazkien collageak, hainbat edukitako instalazioak egiten ditu eta pelikularen negatiboak margotzen ditu. Espainiako Academia de las Artes y las Ciencias Cinematográficas-eko eta Europako Zinemaren Akademiako kide da.

Marian Gerrikabeitia. Informazio Zientzietan, Publizitatean espezializtatean, lizentziatu aurretik hasi zen lanean komunikabideetan. Cadena SER, Radio Euskadi eta Onda Cero programetako esataria, zuzendaria eta gidoilaria izan da. Ondoren, telebistara pasatu zen. 2004az geroztik, bideo-dantzak egin ditu, ikus-entzunezkoetan koreografoekin lan egin du eta dantza garaikideko zenbait pieza labur zuzendu ditu. Azkenaldian, argazkigintzan eta dokumentalak sortzen eta egiten aritu da.

Las motitos — 20:30 · Sarrera: 4 €
Inés María Barrionuevo, María Gabriela Vidal · Argentina, 2020 · 84 min · Gidoia: María Gabriela Vidal
Juliana eta Lautaro poliziek setiatutako auzo xume batean bizi dira, elkarrekin maitemindua daude eta nahi gabeko haurdunaldi bati egin behar diote aurre. Ez dakite nola eta norengana jo ilegaltasuna saihesteko eta babesgabetasuna gainditzeko, harik eta Flor, Julieren ama, zer gertatzen den ohartzen den arte, eta neurriak hartzen dituen arte; gero, nerabeak berriro elkartzen dira.

Asteartea, urriak 19 — Larisa Shepitko Zikloa (19:00, BilbaoArte)

Alas (Krylya)
Larisa Shepitko · SESB, 1966 · 85 min · Gidoia: Valentin Yezhov, Natalya Ryazantseva
Nadezhda Petrovna, Bigarren Mundu Gerrako hegazkin sobietarren pilotu ospetsu eta estalinistaren erretratu liluragarria. Gerra ostean probintzietako eskola batean irakasle gisa egindako lana da filmaren ardatza, eta eguneroko bizitzari pertsonaia anonimo gisa aurre egiteko dituen zailtasunak, bere iragana ahaztea eta bake garaian bizitza lasai bat onartzeko gai ez den pertsonaia anonimo gisa.

Asteazkena, urriak 20 — Larisa Shepitko Zikloa (19:00, BilbaoArte)

La ascensión (Voskhozhdeniye)
Larisa Shepitko · SESB, 1977 · 109 min · Gidoia: Yuri Klepikov, Larisa Shepitko (Basado en la novela «Sotnikov», de Vasili Bykov)
Bigarren Mundu Gerran, bi partisano sobietar taldetik aldentzen dira, etxalde txiki batera hornidura bila joateko. Baina soldadu alemaniarrak lehenengo iritsi dira baserrira, eta, beraz, bikoteak lurralde okupatuan jarraitu beharko du, bidaia fisiko zein espiritual batean.

Osteguna, urriak 21 — Larisa Shepitko Zikloa (BilbaoArte)

Larisa — 18:30
Elem Klimov · SESB, 1980 · 25 min · Gidoia: Elem Klimov
Maitasun zerga bat Larisa Shepitko zinemagileari, bere taldeko beste bost kiderekin batera baitziren trafiko-istripu tragiko batean 1979an, 40 urte zituela.

Hitzaldia: «Neguko eguzkia: Larisa Shepitko» — 19:00
Neus Sabaté ikertzaileak Larisa Shepitko zinemagile errusiarraren filmografia aztertuko du.

Neus Sabaté i Barrieras (Vallbona d'Anoia, 1994) ikus-entzunezko Komunikazioan graduatua da Tarragonako Rovira i Virgili Unibertsitatean (2018), non Komunikazio Ikasketen Sailean lan egin zuen ikerketa akademikoko lanetan. Elías Querejeta Zine Eskolaren Komisariotza Filmiko eta Ikus-entzunezkoen Masterreko (2019) lehen promozioan parte hartu zuen, eta bertan «Zinemaldia 70: Todas las Historias posibles» ikerketa-taldean sartu zen, Donostiako Zinemaldiaren artxibo dokumentala aztertzeko helburuarekin. EHUko Gizarte Komunikazioko Unibertsitate Masterrean Ohorezko Matrikularekin graduatua (2021), 1978an Donostiako Zinemaldian Emakumeek zuzendutako Zinema Zikloari buruzko azken lanarekin, zinemaldien ikasketen eta zinema-erakustaldi feministaren inguruko ikerketarekin jarraitzen du.

Astelehena, urriak 25 — Azkuna Zentroa

Simone de Beauvoir Saria: Lola Salvador Maldonado — 19:00
Saria jaso ostean, bere ibilbide zinematografiko bikainaren mugarriei buruz hitz egingo du Almudena Cacho kazetariarekin.

Lola Salvador Maldonado (Bartzelona, 1938) idazlea, gidoilaria eta ekoizlea da. Bere ibilbide txundigarriak hiru hamarkada baino gehiago daramatza zineman, irratian, telebistan eta antzerkian arrastoa utzita, eta sari garrantzitsuak jaso ditu. «El crimen de Cuenca» filmaren gidoiaren egile gisa pasatuko da historiara.

Almudena Cacho kazetaria da. Gaur egun, «MQP» irratsaioa zuzentzen eta aurkezten du, Radio Euskadin goizetan. Besteak beste, Punto Radio Bilbo zuzendu zuen 2007tik 2010era. Halaber, telebistako programak zuzendu eta aztertu ditu Euskal Telebistan. Bere ibilbide profesionala Bizkaiko COPE katean hasi zuen eta Euskal Herriko Miramar Irratian programak zuzentzen, aurkezten eta albisteak abian jartzen, eta gero bikoitzako profesionalean aritu da ahotsa jartzen zinemako film luzeetan, telesailetan eta dokumentaletan. Antzerkian, Pakidermo euskal taldeko kide izan da hainbat urtetan.

El crimen de Cuenca — 19:45
Pilar Miró · Espainia, 1980 · 92 min · Gidoia: Lola Salvador Maldonado
1913an, Gregorio Valero Contreras eta León Sánchez Gascón, Osa de la Vegako (Cuenca) lagunak atxilotu zituzten José María Grimaldos López artzaina bizibidez eta aurrekoen kidea hiltzea egotzita. Herriak errudun jotzen ditu, eta aurrekoen kidea hiltzeagatik torturatu egiten dituzte bizirik gizonak eta aitortu egiten dute krimena. 1918an epaitu zituzten, Cuencako Probintzia Auzitegian, eta auzitegi horrek heriotza-zigorra ezartzeko eskaria aldatu eta hemezortzi urteko kartzela-zigorra ezarri zien.

Asteartea, urriak 26 — Azkuna Zentroa

Emanaldi berezia. Film laburrak femeninoan — 17:30 · Sarrera: 4 €
Emakumeek zuzendutako eta ekoizpen espainiarreko film laburren programa, TRAMAk antolatua (emakumeek egindako zinema, bideo eta multimedia erakustaldi eta jaialdien koordinatzailea).

The Man Woman Case
Anaïs Caura · Frantzia, 2017 · 45 min. Fikzioa.
Hauxe da Eugeneren historia, historia garaikideko lehen transgeneroetako bat. Bere lehen emazteren «ustekabeko» erailketaren ondoren, Eugenek nortasuna aldatzen du etengabe, bigarrenez ezkontzen da eta bere bizitza bizi du legeak harrapatu arte.

Nunca te dejé sola
Mireia Noguera · Espainia, 2019 · 18 min.
Claudia, betidanik amarekiko gaitzespen arraro bat sentitu duen nerabe bat, familia etxe zahar bat garbitzen laguntzen dio, non uda pasatzen zuten. Hara iritsitakoan, Claudiak bere iraganeko mamuekin topo egiten du, eta bizitza osoan ihes egiten dion egiari aurre egin behar dio.

Dónde estabas tú
María Trénor · Espainia, 2019 · 19 min.
Emakumeen aurkako indarkeria den errealitate transbertsal eta unibertsal horri buruzko hausnarketa. Eguneroko indarkeriak, sotilak edo basatiak, guztiak izugarriak eta jasanezinak. Hainbat hizkuntzatan eta hainbat herrialdetatik kontatutako bizipenak. Benetako testigantzaren zorroztasuna animazioaren oroipenarekin eta indar bisualarekin harmonizatzen duen filma.

Spring Blossom (Seize printemps) — 19:30, Golem Alhóndiga · Sarrera: 4 €
Suzanne Lindon · Frantzia, 2020 · 74 min · Gidoia: Suzanne Lindon
Suzannek 16 urte ditu. Beraren adineko jendeak aspertu egiten du. Institutura joaten den bakoitzean antzoki baten aurretik pasatzen da. Han, bera baino zaharragoa den gizon bat ezagutuko du, eta obsesio bihurtuko da. Pixkanaka-pixkanaka elkar ezagutzen dute, eta, adinean aldea egon arren, maitemindu egiten dira. Baina Suzannek uste du bere nerabe-bizitza gal dezakeela, nahiz eta bere adineko taerak ezgokitzea kosta egiten zaionean.

Asteazkena, urriak 27 — Golem Alhóndiga

Destello bravío — 19:30 · Sarrera: 4 €
Ainhoa Rodríguez · Espainia, 2021 · 98 min · Gidoia: Ainhoa Rodríguez
«Distira bizia, bizia baina biziagoa, gertatuko da, eta dena aldatuko da...». Isak bere buruari hitz egiten dio, bere grabagailu mezuak utzita memoria desagertu edo galtzen duenerako. Cita birjinatu betetako etxe batean María jaioterrira itzuli da bakardadeari aurre egiteko. Denboraren joanean galdua dagoen zenbait giroko-herri txiki bateko emakumeak, egunerozko bizimoduaren apaltasun —non ezer apartekorik ez den gertatzen— eta esperientzia askatzaileak bizitzeko gogo bizienaren artean bizi dira, zoriontsu izan ziren edo hala izatea amestu zuten tokiarekin berriro bat egiteko. Zerbait gertatuko da, eta aurrerantzean ezer ez da berdina izango.

Ainhoa Rodríguez zuzendaria bertan izango da.

Osteguna, urriak 28 — Teatro Campos Eliseos

Hitzaldia: «Gaiztoak, gogaikarriak edo arau-hausleak. Feminismoaren laugarren olatua» — 19:30
Rosa María Rodríguez Magda filosofo eta idazleak, pentsamendu garaikidea eta feminismoan adituak, emandako hitzaldia.

Rosa Maria Rodríguez Magda (Valentzia, Espainia). Doktoretza cum laude Filosofian eta doktoretzako aparteko saria Valentziako Unibertsitatean. Aditua da pentsamendu garaikidean, bestealk, hainbat unibertsitatetan eman ditu ikastaroak eta hitzaldiak, Benemérita Universidad Autónoma de Puebla (Mexiko) unibertsitatean, non feminismo transmodernoaren bultzatzaile gisa ikasten den, eta, berezik eta sarritan, Cundanimarkako Unibertsitatean (Kolonbia). Izan ere, Cundanimarkako Unibertsitatean, Rosa María Rodríguez-en «Teoria de la Transmodernidad»-ek osatzen du «Método Educativo Digital Transmoderno»-ren (MEDIT) ardatza. 1996an Premio Juan Gil Albert de Ensayo saria jaso zuen, «El modelo Frankenstein» liburuarekin; 1999an Premio de la Crítica Valenciana saria, «Foucault y la genealogía de los sexos» lanagatik; 2008an Premio Internacional de Ensayo Jovellanos saria, «Inexistente Al Andalus» lanagatik; eta 2016an Premio Celia Amorós saria, «De playas y espectros. Ensayo sobre pensamiento contemporáneo» lanarekin.

Souad — 20:30 · Sarrera: 4 €
Ayten Amin · Egipto, Tunisia, Alemania, 2020 · 96 min · Gidoia: Ayten Amin
Rabab-ek 13 urte ditu eta Niloren deltako hiri txiki batean bizi da. Ahizpa zaharrenak bere buruaz beste egin ondoren, bidaia bati ekin dio gertatutakoa ulertzen lagunduko dioten arrazoiak bilatzeko.

Ostirala, urriak 29 — Golem Alhóndiga

Libertad — 19:30 · Sarrera: 4 €
Clara Roquet · Espainia, 2021 · 104 min · Gidoia: Clara Roquet
Beren udako etxean denbora luzez elkarrekin egon egon ondoren, Vidal familiaren Angela amamarekin igarotzen ditu azken oporrak. Amonak Alzheimer aurreratua du. Bere bizitzan lehen aldiz, Norak (14) uste du bere lekua aurkitzen dizkiola: umeek-olasak barregarriak iruditzen zaizkio eta helduen elkarrizketak handiak oraindik. Baina gauzak erabat aldatuta dira Libertad (15) iristen denean. Beren udako familiaren etxea Angela amamarekin igarotzen ditu; Norarenzat, eta bi neskak, azkar, adiskidetasun bizi eta ezberdin bat sortzen dute. Biak batera, familiaren etxean berekin duen babes eta erosotasun burbuilatik irteten dira eta mundu berri bat aurkitzen dute non Nora inoiz baino askeago sentitzen den.

Astelehena, urriak 18 — Palacio Yohn (La Bolsa)

Bideosorkuntza tailerra — 16:00 · Izen-ematea: 30 €
Bideo-edizioa eta postprodukzioa Adobe Premiere-rekin.
Sormen-praktika gisa planteatzen da tailerra. Bertan, baliabide ugari erakutsi eta landuko dira bideo labur experimental, azkar eta kostu txikikoak sortzeko. Eskura jarriko diren tresnak analogikoak eta digitalak izango dira, norberaren interesaren arabera. Esperimentazioa eta inprobisazioa oinarritutako metodologia batetik abiatuta, hainbat arieta bideografikoak egingo dira, iraupen laburrekoak eta askotarikoak, baina antzeko gai tematiko komun bat hartuta, emaitzak hibridatu izateko. Informazio-zaku handi bat sortuko dute, materiala Internetetik deskargatuta eta artxibo propioak sortuta. Haren urdinaleko koktel harrigarri bat sortuko da, pantaila histeriko bat bideo laburretatik, loop-etara, edo argazkietara, testuetara eta gif-etara zapp eta zapp dabilena, engainabean batetik bestera zapp egiten. Tiroz betetako gorputz zorigarritsua da, irudien asazko segida zaratatsua erakusten duena.

Luzapenak

• Azaroak 2, 18:00, Zalla zine-antzokia — Nora (Zuz. Lara Izagirre) — Aurkezpena eta solasaldia
• Azaroak 3, 19:30, Basauri Social Antzokia — Libertad (Zuz. Clara Roquet)
• Azaroak 3, 19:00, Torrebillela Aretoa — Ama (Zuz. Júlia De Paz Solvas) — Aurkezpena eta solasaldia
• Azaroak 4, 19:00, DOCK Cine Ballonti — Ama (Zuz. Júlia De Paz Solvas) — Aurkezpena eta solasaldia
• Azaroak 5, 19:00, Centro Cultural Josu Murueta — Las motitos (Zuz. Inés María Barrionuevo, María Gabriela Vidal)
• Azaroak 6, 19:00, Centro Cultural Josu Murueta — Souad (Zuz. Ayten Amin)

Nora
Lara Izagirre · Espainia, 2020 · 95 min · Gidoia: Lara Izagirre
Norak 30 urte ditu, bere aitona Nicolasekin bizi da eta bere bizitza ez da berak uste zuena. Lan txikiak ditu eta ia ez da bere herritik atera. Aitona galtzen duenean, Euskal Herriko kostaldean zehar bidaia bat hastea erabakitzen du, bere errautsak amonaren errautsen ondoan uzteko.

Ama
Júlia De Paz Solvas · Espainia, 2021 · 88 min · Gidoia: Nuria Dunjó, Júlia De Paz Solvas
Hainbat alditan abisatu ondoren, Adek etxetik bota du Pepa laguna, eta, Leila sei urteko alabarekin batera, Pepak kalean ikusiko du bere burua. Ez dute nork lagunduko, eta Pepa eta Leila bakar-bakarrik borrokatuko dira bizitzeko leku bat aurkitzeko.