13. edizioa
2008
Aurkezpena
Eta badira hamahiru udazken!
Eta emakume zuzendariak indartsu datoz, aste betez, Bilboko kulturaren eragile izateko. Euren proposamenekin eguneroko bizimodutik atera eta ikuspegi berriei begira jartzen gaituzte.
Emakume zine-sortzaileek euren indarra erakusten digute zinearen merkatuak zehazten dituen arauak apurtzeko, egunerokotasuna nola ikusten duten adierazten digute, haize fresko eta berrituaren antzera, ikusle heterogeneoaren bidez unibertsalera eramaten gaituena, hura aldatuz.
Aurten Lola Mayo dokumentalen eta fikziozko filmen gidoigilea izango dugu gure artean: Gure ustez, «Misterio y límite del guión cinematográfico» izenburuarekin emango duen hitzaldia interesgarria izango da, besteak beste zineko historia onen atzean dagoen sormen-lana ezagutzeko aukera izango dugulako.
Aurten ekarri ditugunak zuen gustukoak izango direlakoan gaude; bada, gozatu gure zinearekin!
Egitaraua
Ostirala, azaroak 7 — Bidebarrietako liburutegia, Bidebarrieta 4, Bilbo, 20:00
Inaugurazio ekitaldia
Hitzaldia: «Misterio y límite del guión cinematográfico».
Hizlaria: Lola Mayo.
Lola Mayo Villanueva de la Serenan, Badajozen, jaio zen 1970ean. Lizentziatua da Informazio Zientzietan eta diplomatua Ingeles Filologian. 1996an, LOLITA FILMS ekoizpen-etxea sortu zuen Javier Rebollorekin eta Damián Parisekin batera. Ekoizpen-etxe horrek gaur egun film labur bat, dozena bat inguru film labur eta telebista publikorako formatu handiko hamar dokumental ekoiztu ditu eta horiekin ehun bat sari eskuratu ditu mundu osoko jaialdietan.
Zine arloa lantzeaz gain, idazlea ere bada. Ángel Urrutia poesia-saria irabazi du «Perfil del abordaje» liburuarekin eta Idazleen Espainiako Elkarteak antolatzen duen Ipuinen Clarin Saria. 2006an Kazetaritzako Reina Sofia Saria eskuratu zuen, «A través del cristal» dokumentalarekin.
2007an finalista izan zen Eleberriaren Brugera Sarian, «La importancia de las cosas»ekin.
Azaroan «La máscara y la piel: conversaciones con actores del cine español» argitaratuko du, aktore espainiarrei egindako elkarrizketa-liburua, Alcalá de Henaresko Zine Jaialdiaren eta Instituto Cervantesen eskutik.
Une honetan, dokumentalak egiteko gidoien ikastaroa ematen dihardu Madrilgo Zine Institutuan.
Astelehena, azaroak 10 — Capitol zinema, 20:00 · 4,70 €
Emanaldiaren proiekzioen inaugurazioa.
Test (film laburra)
Marta Aledo eta Natalia Mateo · Espainia, 2007 · 12' · JB · Aktoreak: Pilar Castro, Nadia de Santiago, Sandra Ferrús, Ana Wagener
Lau emakumeren lau une erabakigarri. Batzuek bihotzez desio dute une hori heltzea, beste batzuentzat, ordea, ezusteko galanta izango da; hala ere, badakite berriak bizitza aldatuko diela.
La buena nueva (2008)
Helena Taberna · Espainia · 103' · JB · Gidoia: Helena Taberna, Andrés Martorell · Aktoreak: Unax Ugalde, Bárbara Goenaga, Gorka Aginagalde, Guillermo Toledo, Joseba Apaolaza, Mikel Tello, Maribel Salas, Klara Badiola, Loquillo
Nafarroako herri sozialista bateko parroko izendatu dute Migel, 1936ko matxinadaren egunetan. Gerra hasi denetik alderdi nazionalak herria hartu du eta laster hasten dira fusilamenduak. Errepresaliatuen aldeko bere ahaleginean, Migelek hierarkia militarrari eta elizkoari aurre egiten die, bere bizitza arriskuan jartzerainoraino. Apez gaztea babesa aurkitzen du herriko maistrarekin duen laguntasunean. Benetako istorio batean oinarritutua, filmak fidelitasun historikoz erakusten du Eliza Katolikoak Errepublikaren aurkako altxamenduari — «zein Gurutzada Saindua» deitu baitzuten — emandako sostengua.
1986an ekin zion Helena Tabernak ikus-entzunezkoen alorrari, Nafarroako Gobernuaren Teknologia Berrietarako Koordinatzaile gisa. Zinema da eguzkitiko bakar 1994. urtetik. Kritikaren aldeko atsegin merezi dituzte haren filmek, luzeak nahiz laburrak, eta sari ugari ditu bertako nahiz nazioarteko zinemaldietan.
Filmografia: 2008 «La Buena Nueva»; 2003 «Extranjeras»; 2000 «Yoyes»; 1995 «Nerabe» (film laburra); 1994 «Alsasua» (film laburra); «Emiliana» (film laburra); 1993 «Recuerdos del 36» (dokumentala); 1992 «87 cartas de amor» (film laburra); 1990 «Busto de un poeta» (film laburra); 1990 «La mujer de Lot» (film laburra).
Asteartea, azaroak 11 — Capitol zinema, 20:00 · 4,70 €
FAS zine-klubaren laguntzarekin. Emanaldiaren ondoren, foroa egongo da Maitena Muruzabal zuzendariarekin.
Black Box (La caja negra) (film laburra)
Marinetta · Espainia, 2007 · 15' · JB
Bideo zinta zaharrez betetako kutxa bat agertzen da protagonistaren bizitzan. Bere bizitzako pasarteak berriro ikustek gaitzespena sorrarazten dituenean hasieran; baina zinta horiek desuztatzea erabakitzen duenean, era guztietako hausnarketak datozkio.
Nevando voy (2007)
Maitena Muruzabal eta Candela Figueira · Espainia · 99' · JB · Gidoia: Maitena Muruzabal eta Candela Figueira · Aktoreak: Laura de Pedro, Gabriel Latorre, Xabi Yarnoz, Asun Aguinaco
Lantegiko enbalatze sailean gero eta eskari handiagoa dute. Jairo beste sail batetik etorri da. Ángela eta Karmentxu bi asteko lanera etorri dira. Kontuz eta isiltasunean lan egiten dute denek. Ángela lanaren arauak apurtzen hasten da.
Maitena Muruzábal (Iruñea, 1978), Ikus-entzunezkoen Komunikazioaren arloan lizentziatua, Nafarroako Unibertsitatean. Candela Figueira (Buenos Aires, 1978), Lizentziatua da Zinearen eta telebistaren arloko ekoizpenean eta zuzendaritzan, Belgranoko Unibertsitatean. Ekoizpen zinematografikoaren masterra egina dute Los Angeleseko Unibertsitatean.
Filmografia: 2007 «Nevando voy».
Sariak: 2008, Zinearen eta Emakumearen Nazioarteko Jaialdia — Miradas de Madrid: film onena; 2008, Rincón International Film Festival, Puerto Rico — Gaztelaniazko film onena; 2008, Miami Underground Film Festival — Film onenaren saria; 2008, Medina del Campo-ko Zine Astea — Film luzerik onenaren saria; 2008, Cubako Zine Pobreari buruzko Jaialdia — Argitaratu gabeko gidoien proiekturik onenaren saria; 2007, Valladolideko Nazioarteko Zinearen Astea (SEMINCI) — Ikusleen saria, «Punto de Encuentro» atalean.
Eguaztena, azaroak 12 — Capitol zinema, 20:00 · 4,70 €
Mugarik Gabekoen laguntzarekin.
Rémoras (film laburra)
Marisa Lafuente · Espainia, 2007 · 16' · JB · Aktoreak: Esperanza Pedreño, Mulie Jarju
Igaro duzu inoiz Gabon Zahar gaua auto batean? Azaldu diozu inoiz zure sekreturik sekretuena ezezagun bati? Noiz eskatu zenion azken aldiz desio bat Errege Magoetako bati? Zer da zailagoa zuretzat, barkatzea ala barkamena eskatzea?
Antonia (2006)
Tata Amaral · Brasil · 90' · JBGA · Gidoia: Tata Amaral, Roberto Moreira · Aktoreak: Negra Li, Cindy Mendes, Leilah Moreno, Jacqueline Simão
Sao Pauloko aldirietan, lau emakume gazte beltzek musikatik bizitzea amets dute. Txikitako lagunak, arrakasta izaten hasi dira taldea eratu duten aldi berean, euren egunerokotasun bizitzako indarkeria-arazoei aurre egin behar diete.
Tata Amaral (Sao Paulo, 1960) Brasilgo errealizatzaile sarituenetako bat da. 1986an zuzendu zuen lehenengo film laburra, Francisco Cesar Filhorekin. Bere lehen film luzea, «Un cielo de estrellas» (1997), izan zen lehenengo film hori 90eko hamarkadako hiru film nazional onenen artean aukeratu zuten kritikariek, eta 18 sari jaso zituen Brasilen, Estatu Batuetan, Italian, Kuban eta Frantzian.
Filmografia: 2006 «Antonia»; 2002 «Juke box» (film laburra); 2003 «Ciudad del Ipojuca» (film laburra); 2001 «VienteDez» (dokumentala); 2000 «A través de la ventana»; 1996 «Un cielo de estrellas»; 1991 «Viver a vida» (film laburra); 1988 «Historia familiar» (film laburra); 1986 «Mude Seu Dial: Um Rádio-Clip com as Ondas do Ar» (film laburra); 1986 «Poema: Cidade» (dokumentala).
Sariak: 2006, Nuevo Cine Latinoamericanoren Nazioarteko Jaialdia — Soinuaren Koral saria; 2007, Sao Pauloko Zine Latino-Amerikarraren Jaialdia — Ikuslearen saria.
Eguena, azaroak 13 — Capitol zinema, 20:00 · 4,70 €
El talento de las moscas (film laburra)
Laura Sipán · Espainia, 2007 · 16' · JB · Aktoreak: Tomás del Estal, Cristina Brugarolas, Mercedes Sampietro, Daniel Vargas
1944ko uztailaren 31n, Antoine de Saint-Exupéry erori zen bere jausgailuarekin Sofiaren lorategian, zeru semea txikiarekin bizi zen. Zerutik erorita, urratu txikiena ez zuen egin; nahikoa izan zen horri ametsak egiteko.
48 heures par jour (2008)
Catherine Castel · Frantzia · 89' · JBGA · Gidoia: Catherine Castel eta Serge Adam · Aktoreak: Aure Atika, Antoine de Caunes, Catherine Jacob, Victoria Abril, Aurora Clement, Jean-Yves Chatelais, Sandrine Dumas, Mathias Mlekuz
Mariannek etorkizun distiratsua eta oparoa baina ezin du bere karreran aurrera egin etxeko zeregin guztiak bere gain hartu behar dituelako; hori dela eta, senarrari — enpresa-gizona, bultzakadatxo emateko — bide zenzugabeak erabilita, parekotasuna eskatzen dio, egunerokotasuna bizitzako zereginak partekatzeko. Parekotasuna, ez eze desberdintasuna, «48 horas por día» da, gaur egungo emakume patuari buruzkoa, lana, laboroa, umeak eta etxea bateratzeko direnak eta ez direnak egin behar baititzute.
Catherine Castel (Frantzia, 1950). Hirurogeita hamarreko aktorea, Jean Rollinen film erotiko festiboetakoa, publizitatean jardun du luzaroan eta TVko zenbait iragarki zuzendu ditu filma. 48 horas por día da bere lehenengo filma.
Filmografia: 2008 «48 heures par jour».
Barikua, azaroak 14 — Capitol zinema, 20:00 · 4,70 €
Pasemos al plan B (film laburra)
Paz Piñar · Espainia, 2007 · 13' · JB · Aktoreak: Raquel Armayones, María Cabrera, Fany de Castro, Gloria de Jesús
Auxi medikuaren kontsultara doa baina ezin du azaldu non duen min. Etxean, familia zain dago, diagnosi ezezaguna espero du, ezusteko gonbidatu misteriotsua zaintzen duen bitartean.
Brick Lane (2007)
Sarah Gavron · Erresuma Batua · 102' · JBGA · Gidoia: Abi Morgan, Laura Jones · Aktoreak: Tannishtha Chatterjee, Satish Kaushik, Christopher Simpson, Naeema Begum, Lana Rahman
17 urte besterik ez dituen arren, Nazneenen bizimodua goitik behera aldatu da. Komenientziako ezkontzaren ondoren, Bangladesheko bere herri txikia utzi eta Londreseko East End aldeko apartamentuen bloke batera doa bizitzera. Mundu berri hori aitzipean, atzean utzi duen ahizpari eta senarrari eta seme-alabak gogorapenak zentzua eman nahi dien bitartean, egun batean, Karim — bertoko gazte asaldatua — agertzen zaio. Arrazakeria dela-eta gero eta beroago dagoen ingurunean, harremanaskoan hasiko dira.
Sarah Gavron (Londres). Ingeles literaturan graduatua zen York-eko Unibertsitatean eta zineari buruzko ikasketak egin zituen Edinburgh College of Art-en eta NFTS-en. Karreraren hasieran dokumentaletan aritu zen eta zenbait film labur ekoiztu zituen. 2003an zuzendu zuen lehenengo film luzea — This Little Life — zuzendu zuen BBC TVrentzat. Film horri esker, Dennis Potter saria eta BAFTAS lo bi lortu zituen.
Filmografia: 2007 «Brick Lane»; 2002 «The girl in the Lay-By» (film laburra); 2000 «Losing Touch» (film laburra).
Sariak: 2007, Donostiako Zinemaldia — CICAE saria; 2007, Dinard British Film Festival — Gidoi onenaren saria; 2007, London Film Festival — Gaitasuna saritzeko Albert Dunhill saria.
Zapatua, azaroak 15 — Capitol zinema · 1. Sarrera: 16:00-18:50 · Prezioa: 3 €
1. sarrerarekin, 2 film labur, minutuko bideoa eta 2 luzemetrai ikus daitezke.
Film laburrak, emakumeen ikuspegitik — 16:00
Palabra de mujer
Soledad Vera Cambiasso · Espainia, 2007 · 25'
Nikaraguan FSLN alderdiak hauteskundeak irabazi ondoren, eremu desberdinetako emakume borrokalariek hitza hartzen dute ustez den gobernua oinarrizko zenbait lorpen hausten ari dela salatzeko; euren ustez, gobernuak nahiago du elizarekin bat egitea giza eskubideak eta emakumeen askatasuna defendatu baino.
El patio de mi casa
Pilar Gutiérrez Aguado · Espainia, 2007 · 25' · Aktoreak: Pilar Molinero, Jonatan Güllo, Ana García, Silvia García de Pe
María, Asun eta Laura bizilagunak eta adiskideak dira. Eguneroko harremanek espero ez duten esperientzia bizitzera eramango ditu.
Minutu beteko bideoa 2008 (Trama) — «Los pecados»
Espazio propioa, film kolektiboa. Film hori minutu bateko iraupena duten bideoz osatuta dago, gai bera dute eta plano sekuentzian eginda daude. Trama (Emakumeek egindako zine, bideo eta multimediako erakustaldien koordinadora) egindako atala.
Ikusterik izan zenuen?
Itty Bitty Titty Commitee — 17:15
Jamie Babbit · EEBB, 2007 · 87' · JBGA · Aktoreak: Melonie Diaz, Nicole Vicius, Carly Pope
Anna segurtasunik ez duen neska gaztea da. Neskalagunak utzi egin du eta berak nahi zuen unibertsitateak ezetz eman dute. Zorte txarra du eta huts sentitzen du. Sadie, «Clits in Action» edo CliA laburtuta, feministen mutturreko taldeko lider sexy eta Annak egiten dituen zirugia estetikoko klinikan aurrean pintada-protesta egin du; era arraro horretan ezezaguna den mundu batean sartzen dute Sadiek. «Itty Bitty Titty Committee» laguntarteko esaldia da, mespretxuzkoa, titi txikiak dituzten neskei sufriarazteko.
1970ean jaio zen Shaker Heights-en (Ohio, EEBB). Columbiako Unibertsitatean graduatua zen 1993an. Filmetako idazkari edo script moduan hasi zuen lana industrian, 10 film baino gehiagotan. 2000an lehenengo film luzea zuzendu zuen, «But I'm a Cheerleader». Telesailetako zenbait atal eta film labur ugari zuzendu ditu. Amerikako zuzendari independenteen aholkularitza eta Emakumea Zinean izeneko erakunde profesionaleko zuzendaritza kide ohorezko bazkidea da.
Filmografia: 2007 «Itty Bitty Titty Committee»; 2005 «The quiet»; 2004 «A memoir to my former self»; 2000 «But I'm a Cheerleader»; 1999 «Sleeping beuties»; 1996 «Frog crossing».
Sariak: 2008, Zinegoak — Lesbianismo eta generoa saria; 2008, San Diegoko FilmOut Zine Jaialdia — ikusleen saria eta soinu-banda onenaren saria; 2007, American Premiere Film Festival — Film onenari epaimahaiak emandako saria; 2007, Zeelanda Berriko GLBT Outtakes Zine Jaialdia — Film onenari ikusleek emandako saria; 2007, Melbourne Queer Film Festival — Film onenari ikusleek emandako saria; 2007, Philadelphia International Gay & Lesbian Film Festival — Film onenari epaimahaiak emandako saria; 2007, Tampa International Gay and Lesbian Film Festival — Film onenari epaimahaiak emandako saria; 2007, Bartzelonako Mostra Lambda — Gai lesbikoei buruzko film onenari epaimahaiak emandako saria.
Líbranos del mal (dokumentala) — 18:50
Amy Berg · Estatu Batuak, 2007 · 90' · JBGA
Dokumental honetan Estatu Batuetako eliza katolikoaren sexu-eskandaluak erakusten dizkigute, elizaren ustelkeria agerian uzteko. Filmaren ardatza Oliver O'Grady aita da, eliza katoliko modernoaren barruan egon den pedofilorik handiena.
Amy Berg (Los Angeles, California). «Líbranos del mal» izan da bere lehenengo film luzea. Azken 5 urteotan zenbait dokumental ekoiztu ditu CNNrako eta «30 Minutes of Special Assignment» programa horri esker, CBS News telebista-katerako; Emmy sari bi irabazi zituen 2003an eta 2004an. Berg-ek gai askotan landu ditu: sexu-jazarpena, emakumeak kartzelan, elizaren barruko sexu-eskandaluak, tratu txarrak jasaten dituzten emakumeak, pobrezia, organoen trafikoa... Era berean, hainbat artikulu idatzi ditu Emakumearen Erakunde Nazionalerako eta Frantziako eta Amerikako zenbait egunkaritarako. Une honetan «Esto no es América» bigarren dokumentalarekin ari da lanean, Alaskan kultura nola ari den galtzen aztertzen duena.
Filmografia: 2007 «Polarized» (film laburra); 2006 «Líbranos del mal».
Sariak: 2006, Los Angeles Film Festival — Dokumentalik onena; 2006, New York-eko kritika zinematografikoaren sariak (INYFCC) — Fikziozkoa ez den filmik onena; 2006, Bostoneko zine kritikaren sariak (BSFC) — Dokumentalik onena; 2006, Satellite Awards — Dokumentalik onena.
Zapatua, azaroak 15 — Capitol zinema · 2. Sarrera: 20:35-22:20 · Prezioa: 3 €
Azken bi filmak ikusteko aukera.
El bosque de luto — 20:35
Naomi Kawase · Japonia, Frantzia, 2007 · 97' · JBGA · Gidoia: Naomi Kawase · Aktoreak: Shigeki Uda, Machiko Ono, Makiko Watanabe, Yoichiro Saito, Kanako Masuda
Shigeki jubilatuentzako egoitza txiki batean bizi da. Eroso eta pozik dago egoitzako bizi direnekin eta baita langileekin ere, atseginak eta maitagarriak baitira. Machiko, egoitzako langileetako bat, bereziki eskaintzen dio arreta. Baina Machiko bereraki urtebetetzea ospatu ondoren, Machikok paseoan eraman nahi du, baina autoa han utzi eta biek eskuz irudimendu-esperientzia paregabea abiatzea erabaki dute. Shigekik ez du besterik, jarraitu baino.
Naomi Kawase Naran jaio zen 1969an. Osakako Arte Bisualen Eskolan argazkigintza ikasi ondoren, 1988an esperimentazio-prozesua hasi zuen ikus-entzunezkoekin; horrek errealitatearen esperientzia berria eman zion. Zinegile honen lanak nazioartean altoren eta sari ugari jaso ditu, besteak beste, zine dokumentaleko nazioarteko jaialdi ospetsuenetan, hala nola Cinéma du Réel, Image Forum Festival, Amagata, New Asia Currents, baita Rotterdameko, Singapurreko, Locarnoko eta Canneseko jaialdietan ere. Bere lehenengo film luzeagatik saritu zuten (Moe no suzaku, 1997) eta Sharasojyu (2003) eta Mogari no mori (2007ko Sari nagusia) aukeratuak izan ziren.
Filmografia: 2007 «Mogari no mori (El bosque de luto)»; 2006 «Tarachime»; 2004 «Kage»; 2003 «Sharasojyu, Shara»; 2002 «Tsuidoki no dansu»; 2001 «Kia Ka Ra Ba A»; 2000 «Hotaru»; 1999 «Mankekyo, Kaleidoscope»; 1996 «Moe no suzaku, suzaku»; 1995 «Utsishiyo, This World»; 1994 «Katatsumori»; 1993 «Shiori Tsuki, White Moon»; 1992 «Ni Tsutsumarete, Embracing».
Sariak: 2007, Canneseko Jaialdia — Epaimahaiaren Sari Nagusia.
Un novio para Yasmina — 22:20
Irene Cardona · Espainia, Maroko, 2008 · 92' · JB · Gidoia: Irene Cardona, Nuria Villazán · Aktoreak: Sanaa Alaoui, José Luis García Pérez, María Luisa Borruel, Francisco Olmo, Paca Velardiez
Lolari ikaragarri gustatzen zaizkio ezkontzak, nahiz eta berea krisian egon; susmoa du, gainera, Jorge senarra Yasminarekin maitemindua dela. Yasminak lehenbailehen ezkondu nahi du Javierekin baina hark udatzailen honek prest nahiago du lasai bizi. Alfredo ezkontzaren aurka dago baina prest legoke ezkontzeko diruagatik edota adiskidetasunagatik. «Un novio para Yasmina» udako komentzioko ezkontzei buruzko udako alegia da, gizarte-konpromisoei eta bikoteko bizimoduari buruzko udako alegia da.
Irene Cardona (Cáceres, 1973). 1994an San Antonio de los Baños-eko (Kuba) herriko Zine eta Telebistako Nazioarteko Eskola ikasteko beka eman zioten; gidoilaritzan eta zuzendaritzan graduatu zen 1996an. Espainiara itzuli zenean, Irudiaren Zientzietako lizentziatura amaitu zuen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean eta Juan Carlos Corazza aktorearen estudioan prestakuntza osatu zuen. Egilearen, zinegilearen eta aktorearen ikuspegi hirukoitza sartuta, bere lan profesionala garatu du, hainbat film labur eta dokumental idatzi eta zuzenduz. Duela hilabete gutxira arte, ikus-entzunezko proiektuak eta TVko Versión Española saioaren gidoilari-lana egiten ditu, era berean irakasle-lanak ere egiten ditu erakunde publiko eta pribatuetan zinematografiako teoria eta teknikei buruz.
Filmografia: 2008 «Un novio para Yasmina»; 2006 «Después de la batalla» (dokumentala); 2002 «La cigüeña» (film laburra); 1999 «Varada» (film laburra); 1995 «Ni allá en la popa, caramba, ni en Trinidad» (film laburra).
Sariak: 2008, Malagako Zine Jaialdia — Zonacine atala: Zilarrezko Biznaga film onenari, ikusleen saria, zilarrezko biznaga emakumezko aktorerik onenari (María Luisa Borruel).